prof. Jerzy Kłoczowski

Prof. Jerzy Kłoczowski urodził się 29 grudnia 1924 roku w Bogdanach koło Przasnysza. Zmarł 2 grudnia 2017 roku w Warszawie.

W latach 1941–1944 był żołnierzem Armii Krajowej (ps. „Piotruś”) oraz uczestnikiem powstania warszawskiego w pułku „Baszta”; został ciężko ranny w ataku na Królikarnię pod koniec września 1944 roku. Po upadku powstania przebywał jako jeniec w obozie w Skierniewicach do 1945 roku.

W latach 1945–1948 studiował na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, gdzie uzyskał tytuł magistra, a w 1950 roku uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych. W tym samym roku rozpoczął pracę naukową na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim jako adiunkt. W 1956 roku został mianowany docentem, a w 1967 roku uzyskał stopień profesora nadzwyczajnego, zaś w 1974 roku profesora zwyczajnego. W latach 1952–1962 był kierownikiem Katedry Historii Średniowiecznej i Nauk Pomocniczych Historii, a w latach 1962-1997 kierownikiem Katedry Historii Kultury Polskiej. Od 1957 roku kierował Instytutem Geografii Historycznej Kościoła w Polsce (obecnie Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce), którego był jednym ze współzałożycieli. W latach 1968–1974 piastował funkcję dziekana Wydziału Nauk Humanistycznych. Pomimo przejścia na emeryturę w 1997 roku, z KUL związany był praktycznie do 2001 roku.

Prof. Kłoczowski wykładał również na zagranicznych uczelniach m.in. w: Collège de France (1977), Fellow Merton College (Oxford 1980), Institute for Research in the Humanities (University of Wisconsin 1985), Paris IV-Sorbona (1985–1987), Institute for Adranced Study (Princeton 1989/1990). Został doktorem honoris causa Uniwersytetu w Grodnie, Akademii Kijowsko-Mohylańskiej, Wolnego Uniwersytetu w Berlinie, Uniwersytetu Sorbona w Paryżu.

Jerzy Kłoczowski udzielał się w podziemiu opozycyjnym lat 80. XX wieku. Od 1981 roku kierował pracami Wszechnicy Regionu Środkowowschodniego „Solidarności”. W 1990 roku został wybrany senatorem RP (do 1991 roku), został członkiem Komisji Spraw Zagranicznych Senatu, a w latach 1989–1990 przewodniczącym Komitetu Obywatelskiego Lubelszczyzny.

Prof. Kłoczowski był członkiem wielu krajowych i międzynarodowych towarzystw naukowych i stowarzyszeń mi.in.: członkiem-założycielem Klubu Inteligencji Katolickiej w Warszawie (od 1956 roku), przewodniczącym Komisji Historii Porównawczej Kościołów PAN (od 1968 roku), zaś od 1971 roku członkiem Prezydium Komitetu Nauk Historycznych PAN. Od 1980 pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Commission Internationale d’Histoire Ecclésiastique Comparée, a w latach 1981–1991 był członkiem Rady Polskiego Instytutu Kultury Chrześcijańskiej w Rzymie Fundacji Jana Pawła II oraz inicjatorem powołania (1984) w Rzymie Szkoły Historycznej Włosko-Polskiej.

W latach 1990-2001 był przewodniczącym Polskiego Komitetu ds. UNESCO, członkiem Rady Wykonawczej UNESCO oraz przewodniczącym Międzynarodowej Federacji Instytutów Europy Środkowo-Wschodniej. Od 1991 roku prezes zarządu Towarzystwa Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej, od 2002 roku dyrektor Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej. W latach 2000–2004 współtwórca i przewodniczący Konwentu Europejskiego Kolegium Polskich i Ukraińskich Uniwersytetów.

Jerzy Kłoczowski odznaczony został Krzyżem Virtuti Militari, Krzyżem Walecznych i Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami oraz Orderem Orła Białego. Był laureatem nagród m.in.: im. A. Jurzykowskiego (1988), Nagrody Obojga Narodów Polski i Litwy (1999), Nagrody „Rzeczpospolitej” imienia Jerzego Giedroycia (2001) i Medalu za Zasługi dla KUL (2004).

Głównymi kierunkami badań naukowych prof. Kłoczowskiego była historia średniowieczna Polski i Europy, dzieje chrześcijaństwa w Polsce i Europie Środkowowschodniej, historia społeczno-religijna i historia kultury polskiej. Znany jest jako autor ponad 900 publikacji: książek, artykułów oraz redakcji serii wydawniczych. Najważniejsze z nich to m.in.: 

Dominikanie na Śląsku w XIII–XIV wieku  (Lublin 1956); 

Kościół w Polsce (t. I–II, Kraków 1968–1970) – redakcja i współopracowanie; 

Chrześcijaństwo w Polsce (Lublin 1980, 1992) – redaktor, współautor;  

Od pustelni do wspólnoty (Warszawa 1987); 

Dzieje chrześcijaństwa polskiego (t. I–II Paryż 1987–1991); 

Młodsza Europa. Europa Środkowo-Wschodnia w kręgu cywilizacji chrześcijańskiej średniowiecza (Warszawa 1998, 2003); 

Dzieje chrześcijaństwa polskiego (Warszawa 2000); 

Wspólnoty chrześcijańskie w tworzącej się Europie (Poznań 2003); 

Europa – chrześcijańskie korzenie ( Warszawa 2004); 

East-Central Europe’s Position within Europe. Between East and West (Lublin 2004).

Kierował też pracą zespołową nad atlasem historycznym chrześcijaństwa w Polsce, przygotowując równocześnie wydawnictwo dokumentacyjne w kilkunastu tomach pt. Żeńskie zgromadzenia zakonne w Polsce 1939–1947.

Źródła:

https://teatrnn.pl/leksykon/artykuly/jerzy-kloczowski-biogram/

https://www.unesco.pl/neste/25/article/1/nie-zyje-profesor-jerzy-kloczowski-wieloletni-przewodniczacy-polskiego-komitetu-do-spraw-unesco/